Atoms ile kod yazmadan uygulama kur — AI ekibin senin için planlasın, kodlasın, deploy etsindene →
⚡ Öne ÇıkanYapay zekaya sıfırdan başla. Ücretsiz Eğitimler
Ana Sayfa/Haberler/Büyük AI, tıpkı tütün ve petrol şirketle
AI + ML

Büyük AI, tıpkı tütün ve petrol şirketleri gibi düzenlemeleri etkiliyor

The Register·18 Mayıs 2026·🔗 Kaynağa Git
Büyük AI, tıpkı tütün ve petrol şirketleri gibi düzenlemeleri etkiliyor

Araştırmacılar, yapay zeka endüstrisinin tıpkı tütün ve petrol şirketleri gibi hükümet politikalarını ve düzenlemeleri kendi lehine çevirmek için lobi, anlatı yönetimi ve döner kapı gibi yöntemler kullandığını ortaya koydu.

Edinburgh Üniversitesi, Trinity College Dublin, Delft Teknoloji Üniversitesi ve Carnegie Mellon Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapılan bir çalışma, yapay zeka endüstrisinin hükümet politikalarını ve düzenlemeleri etkilemek için tütün, ilaç ve petrol şirketlerinin kullandığı yöntemlerin aynısını kullandığını ortaya koydu.

Araştırmacılar, düzenleyici kurumların ve kamu kuruluşlarının vatandaşlar yerine endüstrinin çıkarlarına hizmet etmesine yol açan kurumsal ele geçirme modellerini belirledi. En sık rastlanan yöntemler arasında söylem ve epistemik etki, yasadan kaçınma ve politika üzerinde doğrudan etki yer alıyor.

Çalışma kapsamında 2023-2025 arasındaki dört küresel AI olayını kapsayan 100 haber incelendi: AB Yapay Zeka Yasası müzakereleri ile İngiltere, Güney Kore ve Fransada düzenlenen küresel AI zirveleri. En yaygın bulgu, endüstrinin kendi lehine olacak şekilde tartışmayı yönlendirmeye çalıştığı anlatı ele geçirmesiydi.

Örneğin Avrupa Komisyonu, AI Yasasını daha tam olarak uygulanmadan basitleştirme çağrılarına eleştirisiz bir şekilde uydu. Geçen ay AI şirketlerinin aylarca süren şikayetlerinden sonra kuralların uygulanması ertelenmiş ve kurallar gevşetilmişti.

Araştırmacılar ayrıca lobicilik ve döner kapı uygulamalarını da tespit etti.

🔴 Döner kapı nedir? Kamu görevlilerinin istifa edip özel sektöre geçmesi veya özel sektör yöneticilerinin kamuya atanması. Bu geçişler, kişilerin eski kurumlarındaki ilişkilerini kullanarak firmalarına ayrıcalık sağlamasına yol açabiliyor.

İngiltere hükümetinin AI Fırsatları Eylem Planını yazan girişimci Matt Cliffordın, aralarında birçok AI şirketinin de bulunduğu yaklaşık 500 teknoloji firmasında mali çıkarları olduğu ortaya çıktı.

Makale, düzenlemenin her zaman vatandaşların korunmasına öncelik vermesi gerektiği sonucuna varıyor ve AI endüstrisinin gücü, zenginliği ve etkisinin hukukun üstünlüğü, işgücü piyasası, çevre ve demokrasinin işleyişi üzerinde geniş kapsamlı etkileri olabileceği uyarısında bulunuyor.