Türkiye yapay zekâ yönetimini Ulusal Yapay Zekâ Kurulu ile tek çatı altında topluyor
*Yukarıdaki butona tıkla ve ekle. Yapay zeka gelişmelerini Google’da her zaman üstte gör.
Türkiye, 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında kurulacak Ulusal Yapay Zekâ Kurulu, Program Ofisi ve Etik Kurulu ile yapay zekâ yönetimini tek çatı altında topluyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ABD'deki G20 toplantısında 5 milyon kişilik eğitim ve 10 milyar dolarlık yatırım hedeflerini bu çerçevede anlattı.
Türkiye, yapay zekâ politikalarını tek elden yönetmek için kurumsal bir çatı kuruyor. Haziran 2026'da İstanbul'daki Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde tanıtılan ve 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanan genelgeyle bağlayıcı hale gelen 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında Ulusal Yapay Zekâ Kurulu, bir Program Ofisi ve bir Etik Kurul devreye giriyor.
Kurul ne yapacak?
Yapının merkezinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında çalışması planlanan Ulusal Yapay Zekâ Kurulu yer alıyor. Ulusal öncelikleri belirleyecek, yıllık uygulama planlarını onaylayacak, büyük ölçekli yatırımlara yön verecek ve kurumlar arası yetki uyuşmazlıklarını çözecek. Her yıl bir "politika mektubu" yayımlayacak; sekretaryayı Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü üstlenecek.
Uygulamayı kim izleyecek?
Eylemlerin takibi Program Ofisi'nde olacak. Planın en ilginç parçası Ulusal Yapay Zekâ İlerleme ve Şeffaflık Portalı: her eylem için sorumlu kurum, takvim, bütçe gerçekleşmesi ve performans göstergeleri yeşil-sarı-kırmızı göstergelerle kamuya açık izlenecek. İlk ilerleme raporu planın yayımından 12 ay içinde açıklanacak.
Etik kurulun yaptırım yetkisi yok
Kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplumdan oluşacak Etik Kurul, adalet, veri mahremiyeti, açıklanabilirlik ve insan gözetimi ilkeleri etrafında rehberler yayımlayacak. Yetkisi net çiziliyor: bağlayıcı denetim sektörel düzenleyicilerde kalacak, teknik değerlendirmeleri TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zekâ Enstitüsü yürütecek.
Hedefler ne kadar büyük?
Plan dört eksen (Fark Et, İstifade Et, Üret, Yönet) ve 16 eylemden oluşuyor. İki yılda 5 milyon kişiye eğitim, 100 bin uygulama profesyoneli ve 10 bin ileri düzey uzman hedefleniyor. Altyapıda 2030'a kadar veri merkezi kurulu gücü en az 1 gigavat, HIT-30 Programı kapsamında 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı ve kamu yatırımlarından en az yüzde 2 pay öngörülüyor. Kamu veri setlerinin geliştiricilere açılması; finans, sağlık, enerji ve mobilitede düzenleyici deney alanları ve ortak bir Türk dilleri büyük dil modelii
Devasa metin verisiyle eğitilmiş, dil üretebilen model. de plandaki diğer başlıklar. Planın hangi tabloya oturduğunu temel kavramları anlatan rehberde bulabilirsiniz.
Kurul, Etik Kurul ve Program Ofisi gibi isimlerle "yönetiyoruz" demek kolay; asıl sınav şeffaflık portalında sarı ve kırmızıya dönen eylemler olunca başlayacak. İki yılda 5 milyon eğitim ve 2030'a kadar 1 gigavat hedefi iddialı — planın ne kadar gerçekçi olduğunu 12 ay sonraki ilk rapor gösterecek.