Büyük Veri (Big Data)

Büyük Veri (Big Data) nedir?

Büyük veri, boyutu ve hızı yüzünden tek bir bilgisayarın ya da klasik veritabanının kaldıramayacağı veri yığınlarını tanımlar. Genelde üç "V" ile anlatılır: Volume (hacim — terabaytlarca veri), Velocity (hız — saniyede akan veriler), Variety (çeşitlilik — metin, görsel, log, sensör kaydı). Sonradan doğruluk (Veracity) ve değer (Value) de eklendi.

Nasıl çalışır?

Tek makine yetmediği için veri, yüzlerce sunucuya dağıtılır ve iş parçalara bölünüp paralel işlenir. Bu yaklaşımın miladı, Google'ın 2004'te yayımladığı MapReduce makalesidir: veriyi "haritalayan" ve sonra "indirgeyen" iki basit fonksiyonla devasa kümeleri işleme fikri. Hadoop, Spark gibi araçlar bu mantığın üstüne kuruldu.

Neden önemli?

Modern yapay zeka büyük veri olmadan var olamaz. Bir dil modelinin trilyonlarca kelimeden öğrenmesi, bir öneri sisteminin milyonlarca tıklamayı işlemesi hep büyük veri altyapısı sayesinde mümkün. Model ne kadar iyi olursa olsun, beslendiği veri havuzu sığsa öğrenemez.

Kullanım alanları

Arama motorları, sosyal medya önerileri, finansal dolandırıcılık tespiti, sağlıkta hastalık tahmini, akıllı şehir sensörleri ve tabii yapay zeka modellerinin eğitim veri setleri.