Zamanlanmış Görev (Cron Job)

Cron Job nedir?

Cron job, Unix/Linux sistemlerinde belirli zaman dilimlerinde otomatik olarak çalışacak şekilde ayarlanmış görevlerdir. Adını Unix'in cron zamanlayıcısından alır — "chronos" (zaman) kelimesinden türer.

Nasıl çalışır?

Cron, arka planda sürekli çalışan bir daemon (sistem servisi) dir. Görevler crontab adı verilen bir dosyada tanımlanır. Her satır bir görevi ve ne zaman çalışacağını belirtir.

Cron ifadesi 5 alandan oluşur:

* * * * * komut
│ │ │ │ └─ haftanın günü (0-7)
│ │ │ └─── ay (1-12)
│ │ └───── ayın günü (1-31)
│ └─────── saat (0-23)
└───────── dakika (0-59)

Örnekler:

0 9 * * * → Her gün saat 09:00'da çalış
0 9 * * 1 → Her pazartesi 09:00'da çalış
*/15 * * * * → Her 15 dakikada bir çalış
0 0 1 * * → Her ayın 1'inde gece yarısı çalış

Neden önemli?

Modern uygulamaların büyük kısmı zamanlanmış görevlere ihtiyaç duyar:

Veri senkronizasyonu: RSS feed tarama, API polling
Temizlik işlemleri: Eski log dosyalarını silme, cache temizleme
Raporlama: Haftalık email özetleri, analytics hesaplama
Yedekleme: Otomatik veritabanı yedekleri
İçerik üretimi: Sabah haberleri tarama, wiki terimleri ekleme

AI Agent'lar cron job'u nasıl kullanır?

Hermes, Claw gibi otonom AI agent'lar cron job'u bir tetikleyici olarak kullanır — yani agent'ın "uyan ve çalış" komutu aslında bir cron ifadesidir.

Örnek akış:

Cron tetiklenir (0 8 * * * — her sabah 08:00)
Agent uyanır, görev dosyasını okur
Haber kaynaklarını tarar, veritabanına yazar
Sonucu raporlar, tekrar uyur

Bu mimaride agent'ın sürekli açık kalması gerekmez — sadece tetiklendiğinde çalışır, işini bitirir, kapanır. Sunucu kaynakları açısından çok daha verimlidir.

Popüler agent platformlarında cron:

n8n: Schedule Trigger node'u ile cron ifadesi
Hermes Agent: systemd timer veya crontab ile tetikleme
Vercel: vercel.json içinde crons array'i
GitHub Actions: on: schedule ile cron syntax

Kullanım alanları

Sunucu bakım görevleri
Vercel, Railway gibi platformlarda scheduled functions
n8n, Zapier gibi otomasyon araçlarında tetikleyici
CI/CD pipeline'larında periyodik testler
AI agent workflow tetikleyicileri