1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle, reklamlarda yapay zeka kullanımı ve insandan ayırt edilemeyen dijital karakterler artık açıkça belirtilmek zorunda.
Ticaret Bakanlığı'nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklik 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükte. Metin 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, araya bir aylık geçiş süresi konmuştu. Reklamveren ve içerik üreticisi tarafında en somut yeni yük yapay zeka kısmında.
Yapay zeka kullanıldıysa yazmak zorunlu
Yönetmeliğin 18 inci maddesine eklenen sekizinci fıkra şunu diyor: reklamlarda tüketicilerin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zeka veya başka bir yazılım kullanılması, ya da yapay zeka teknolojileriyle insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu husus "açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde" belirtilir. Yani ürünü tanıtan yüz gerçek değilse, bunu köşeye minik puntoyla iliştirmek yetmiyor — ayırt edilebilir olması gerekiyor.
Gerçek kişinin dijital kopyası doğrudan yasak
27 nci maddeye eklenen on ikinci fıkra daha keskin: gerçek bir kişinin yapay zekayla oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir malı ya da hizmeti bizzat deneyimlediği, kullandığı yahut tavsiye ettiği izlenimi veren reklamlar yapılamaz. Burada ifşa etmek de kurtarmıyor; bu reklam türü tamamen yasak.
Hedefli reklamcılık ilk kez tanımlandı
25/A maddesiyle hedefli reklamcılık mevzuata girdi. Çevrimiçi davranış, geçmiş tercihler, konum ve demografik verilerin analiz edilip belirli kişi veya gruplara özel reklam gösterilmesi bu kapsamda. Yapılabilmesi için reklamın hangi kriterlerle gösterildiğinin ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğinin tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde sunulması şart. Tüketicinin çocuk olduğu biliniyorsa ya da makul olarak bilinmesi bekleniyorsa, kişisel verilere dayalı profilleme ile hedefli reklam hiç yapılamıyor.
Yorum tarafı da sıkılaştı
28/B maddesi baştan yazıldı. Değerlendirmeyi sadece o malı veya hizmeti satın alanlar yapabilecek; satın alma doğrulaması yapılamayan mecralardan alınan yorumlar yayınlanamayacak. Yorumlar olumlu-olumsuz ayrımı yapılmadan en az bir yıl yayında kalacak. Satışı artırmak amacıyla doğru olmayan değerlendirme yaptırmak ya da bu iş için hizmet satın almak açıkça yasaklandı. Satıcıya tanınan cevap süresi yetmiş iki saatten kırk sekiz saate indi; cevap gelmezse değerlendirme doğrudan yayınlanıyor.
Sosyal medya etkileyicileri için net kural
23/A maddesi eklendi. İçerikte "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadelerinden biri zorunlu; yanına reklamverenin adı ya da "@[reklamveren] tarafından sağlandı" tarzı bir açıklama gelecek. Etiket arka fondan ayırt edilebilir, ekranı kaydırmaya gerek kalmadan görülebilir ve varsa diğer etiketlerden önce olacak. İçerik birden fazla paylaşıma yayılıyorsa her birinde tekrar edecek. Sadece sesli paylaşımlarda yayının başında sözlü uyarı isteniyor.
Bu kural kimleri kapsıyor
Türkiye'de ürün satıyor, reklam veriyor ya da tanıtım içeriği üretiyorsan bu doğrudan senin işin. Yapay zekayla ürün görseli üretip mağazaya koyan küçük işletmeler de kapsam içinde — e-ticarette yapay zeka kullanımını anlattığımız rehberdeki iş akışlarının çoğu artık bir ifşa satırı istiyor.
Yönetmeliğin işe yarar yanı gerçekçi olması: yapay zekayı yasaklamıyor, sakladığında ceza yazıyor. Zayıf yanı "ayırt edilebilir"in ölçüsünün belirsiz kalması — kaç punto, ekranın neresinde, kaç saniye? Bu boşluk ilk Reklam Kurulu kararları çıkana kadar herkesin kendi yorumuyla dolacak. Etiketi bugünden koymak, sonradan gelen para cezasından ucuza geliyor.
Bu haber Resmî Gazete kaynağındaki içerikten mindi tarafından Türkçeye derlenmiştir.